De Tijd: Blijvende gehoorschade is auditieve nachtmerrie

Onderstaand artikel is een absolute aanrader voor iedereen die begaan is met de problematiek van gehoorschade door té luide muziek. Ik onthoud er het volgende uit:

• Er moeten wettelijke maximumgrenzen komen. 100 dB is wellicht niet veilig genoeg, maar het is beter dan geen normen. Verstandige landen zoals Duitsland, Zwitserland en Zweden tonen aan dat een norm kan werken.
• Voorkomen is beter dan genezen, maar ik besef nu dat we klacht kunnen indienen voor slagen en verwondingen wanneer organisatoren te luide muziek toelaten en gehoorschade veroorzaken. Herman Schueremans & Co, better be prepared!

En wat de muziekbeleving betreft, kan ik persoonlijk melden dat ik naar een optreden ben gegaan waar de muziek ZO LUID stond dat het niet te genieten was, hoewel het erg mooie muziek was (Tim Robbins). Sindsdien heb ik last van tinnitus. Minder decibels zouden gezorgd hebben voor een betere muziekbeleving én zouden het vervelende oorsuizen voorkomen hebben.

De Tijd, 2-2-2011
Blijvende gehoorschade is auditieve nachtmerrie
De discussie over blijvende gehoorschade als gevolg van concerten barstte twee jaar geleden los. In de zomer van 2009 pleegde een jongeman uit Essen zelfmoord omdat hij niet meer kon leven met de zware gehoorschade die hij had opgelopen tijdens repetities met zijn muziekgroep en op concerten. In dezelfde zomer deed een luid concert van My Bloody Valentine op Pukkelpop veel stof opwaaien. De decibelmeter piekte bij momenten op 118 decibel. Levensgevaarlijk, zeiden specialisten. De medische wereld onderscheidt twee vormen van gehoorschade:
Overgevoeligheid of hyperacusis: dagelijkse geluiden zijn onverdraaglijk, zoals het horen van een magnetronbiep, een pen die op de grond valt, een wc die wordt doorgetrokken of een voorbijrijdende auto. Het gevolg is een beduidend slechtere levenskwaliteit.
Tinnitus of oorsuizingen: ervaring waarbij iemand geluiden hoort zonder dat een externe geluidsbron aanwezig is. Tinnitus kan verscheidene vormen aannemen: ruisen, fluiten, rinkelen, suizen, hoge of lage tonen, continu of onderbroken, hard of zacht. In sommige gevallen kan tinnitus een patiënt tot zelfmoord drijven omdat het gevoel van onmacht over het continue suizen een verlammende en sterk deprimerende invloed heeft.


De hardhorigen versus de hardleersen
Concertorganisatoren en medische wetenschap staan lijnrecht tegenover elkaar in discussie over geluidsnorm voor concerten

THOMAS PEETERS
De Vlaamse muzieksector komt vandaag in de Ancienne Belgique in Brussel bijeen om een gemeenschappelijk standpunt te formuleren over het voorstel van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) om de geluidsnorm bij concerten te verstrengen. Haar voorstel legt de absolute bovengrens op 100 decibel, wat neerkomt op een halvering van het gangbare geluidsvolume op onze concerten en festivals. Organisatoren vinden dat te zacht en schermden de voorbije dagen en weken met economische argumenten tegen de 100 decibelgrens. Hun grootste angst is dat toeschouwers en artiesten zullen wegblijven van concerten.
De voorbije dagen deed iedereen die bij het overleg van vandaag betrokken is, er het zwijgen toe. Men wil in alle sereniteit een standpunt innemen en met onderbouwde argumenten naar de minister stappen, luidt het. De concertorganisatoren staan in deze discussie lijnrecht tegenover de medische wetenschap. De Erasmus Universiteit in Rotterdam publiceerde anderhalf jaar geleden een onderzoek waaruit blijkt dat 40 procent van alle jongeren gevaar loopt met beschadigde oren van concerten terug te keren. Volgens de Gentse audioloog Bart Vinck verlaat een op de vier bezoekers een festival met gehoorschade. Oorspecialisten krijgen steeds meer mensen over de vloer die gehoorschade opliepen na veelvuldige confrontatie met luide muziek.


Geluidstrauma
In Vlaanderen bestaat een lotgenotenvereniging voor mensen met blijvende gehoorschade: Vlati (Vlaamse tinnitus en hyperacusisvereniging). Oprichter Ludo Kerkhofs liep als muzikant en geluidstechnicus meer dan tien jaar geleden een acuut geluidstrauma op. Sindsdien maakt het minste geluid hem overgevoelig. Zo overgevoelig dat hij zelfs zijn bedrijf moest verkopen: bij de minste stress kreeg hij last aan zijn oren.
Kerkhofs: ‘Tien jaar geleden was de gemiddelde leeftijd op onze bijeenkomsten 45 jaar. Sinds vijf jaar brengen steeds meer mensen hun kinderen mee: twintigers die vaak naar concerten gaan. Het probleem is dat de oren van jongeren vandaag geen recuperatietijd meer krijgen. Ze trekken van concert naar concert, van festival naar festival.’
Organisatoren beseffen volgens Kerkhofs niet hoe schadelijk al die luide muziek is voor de trommelvliezen van jongeren. Hun argument dat een leegloop dreigt bij een 100 decibelgrens, is te gek voor woorden, vindt Ludo Kerkhofs. ‘De 100 decibelnorm is in Europa al van toepassing in zeven landen, waaronder Duitsland, Zweden en Zwitserland. Is in die landen al één concertganger thuisgebleven omdat het geluid op 100 decibel stond? De festivals deinzen terug voor de mogelijke meerkosten van de nieuwe maatregel. Om het volume gelijk te verspreiden op een grote oppervlakte zoals een festivalweide moeten ze extra geluidstorens bouwen. En dat kost geld, ja. Maar elk geluidstrauma is er een te veel.’
In het voorstel van minister Schauvliege kunnen organisatoren kiezen tussen drie geluidsniveaus: 90, 95 of 100 decibel. Gehoorspecialisten vinden die begrenzing niet streng genoeg. Volgens Dirk De Ridder, neurochirurg in het universitair ziekenhuis Antwerpen, creëert de 100 decibelgrens niet meer dan een vals veiligheidsgevoel. ‘Wetenschappelijk gezien zijn onze oren maar 15 minuten veilig bij een blootstelling aan 100 decibel - bij 103 decibel zelfs maar 7,5 minuut. Tenzij je oordopjes gebruikt, maar dat doen nog altijd te weinig mensen. Ik ben voorstander van een bovengrens van 90 decibel - dat biedt de beste bescherming voor iedereen zonder dat de belevenis in gevaar komt.’


Charter
Zijn collega Frans Gordts, oorarts in het Universitair Ziekenhuis van Brussel, noemt 100 decibel ‘onvoorstelbaar luid’. ‘Het is een grote misvatting dat een hogere geluidssterkte de beleving van muziek vergroot. Zachter is zelfs beter. Hoe harder muziek klinkt, hoe meer nuances verdwijnen. Geluidstechnici die 100 decibel te zacht vinden, kampen zelf met gehoorschade zonder dat ze het weten’, aldus de geneesheer.
Toch lijkt het erop dat de concertwereld bij minister Schauvliege gaat ijveren voor een maximale bovengrens van 103 decibel gemeten over 15 minuten aan de mengtafel, zoals organisatoren vorig jaar in een charter hebben vastgelegd. ‘Het is niet helemaal uitgesloten dat we water bij de wijn doen en zakken naar 102. Maar 100 decibel is echt te zacht, zeker voor concerten in kleine clubs of jeugdhuizen’, zegt een geluidstechnicus van een grote concertzaal die zo’n 500 optredens per jaar afwerkt.
Professor Gordts: ‘Organisatoren beseffen niet welke risico’s ze nemen door met al die decibels te blijven werken. Ze kunnen strafrechtelijk vervolgd worden voor slagen en verwondingen als blijkt dat iemand blijvende gehoorschade heeft opgelopen door te luide muziek op een concert. Een groeiend aantal ouders van jonge concertbezoekers begint met die gedachte te spelen.’