Aanslag

Luc Cortebeeck feliciteert Etienne Davignon met zijn burgerzin. Als rijk persoon wil de burggraaf wel (tijdelijk) wat meer belasting betalen. En de vakbondsman weet zo'n gebaar te waarderen.

Wat ik nergens vond is: hoeveel verdient mijnheer Davignon? En, belangrijker, hoeveel belastingen betaalt hij? Want, wie écht veel geld heeft, kan uitdokteren op welke manier hij (ook legaal) minder belastingen betaalt, zeg maar, door een vennoot te worden in plaats van een werknemer. Wie dat niet kan, moet de belastingen ondergaan, en terecht speekt men hier van een aanslag.

Baron Paul Buysse zei niet meteen "nee": "Ik denk dat zo'n belasting onvermijdelijk is, maar het mag niet de bedoeling zijn wat geld in een bodemloze put te storten." Voorwaar een goede gedachte: we betalen belastingen, maar we eisen een controle dat dat goed besteed wordt. Hoeveel geld hebben honderdduizenden Belgen al niet in bodemloze putten gestort, bijvoorbeeld om in één stad (Brussel) 19 burgemeesters, 19 colleges van schepenen en 19 gemeenteraden mee te financieren? Om dan op de koop toe nog een slecht bestuurde stad als hoofdstad/gewest te krijgen. Om 7 regeringen en meer dan één miljoen ambtenaren te hebben? En zoals we allemaal weten, is de kwaliteit van de dienstverlening in ons land niet evenredig met de omvang van het overheidsapparaat.

Het komt er niet op aan het geweten van de rijken te sussen met een tijdelijke crisisbelasting. Veeleer op een overheid die zich focust op wat ze moet doen, zichzelf niet in stand wil houden, en die eenvoudige, rechtlijnige en, als het even kan, minder belastingen heft. Zodat iedereen het fair vindt om zijn deel van de koek te betalen. En dat deze overheid zich afvraagt hoe dat belastinggeld de samenleving collectief ten goede kan komen.

Als men Buffet als inspiratie neemt, kan men meteen ook eens luisteren naar weldoener Carnegie, geciteerd door Marc De Vos (UGent, Itinera) in Knack: een ondernemer-filantroop heeft “the freedom to get rich and the duty to give it away”.

De Vos poneert enkele duidelijke boodschappen:

• "Als (de superrijken) zeer weinig belastingen betalen dan is dat omdat zij en hun bedrijven gebruik maken van omwegen en achterpoortjes in de belastingwetgeving, die de gewone sterveling niet heeft. Ze mogen dat doen – uiteraard – maar niemand verplicht het hen. (...) Wie naar belastingen kijkt, moet daarom vooral vereenvoudigen en uitzonderingen elimineren, zodat we opnieuw transparant kunnen zien wie wat betaalt en waarop. We moeten belastingen diepgaand hervormen alvorens er nieuwe uit te vinden.
  


• We moeten ook beseffen dat deze crisis per saldo vooral een uitgavencrisis is. Alles bij elkaar geteld, staan belastingdruk, overheidsomvang en sociale uitgaven in Europa dichtbij of zelfs boven hun historische piek.
  


• Frankrijk heeft een groter overheidsbeslag dan Zweden en heeft in dertig jaar geen budget in evenwicht gekend. Meer belastingen gaan tijdelijk meer budget geven. Maar ze zijn een zwaktebod dat de kern van het probleem ontloopt. De fundamentele oplossing vergt een betere overheid en een betere economie.
  


• We gaan de crisis alleen maar ombuigen in nieuwe vooruitgang door meer sterke schouders te krijgen.