Kindsoldaten

Daarnet een huiveringwekkende documentaire gezien op Canvas, over kinderen tijdens de oorlog (WWII). Een waardige dame vertelt hoe haar ogen opengingen toen ze na een filmvoorstelling een praatje maakte met een jongen, die aan het Oostfront had gevochten en deelnam aan massa-executies van Joden. Een Joods meisje moest in Mauthausen greppels graven. Achteraf beseft ze dat het graven waren, ook voor haar bedoeld. Een Pools meisje wil zelfmoord plegen in een Duits werkkamp, tot ze haar bewakers Stille Nacht hoort zingen op Kerstavond. Russen die vluchtende burgers beschieten op een bevroren meer. Kinderen die gescheiden raken van ouders en familie.
Ooit dacht ik: hoe kan zo een beschaafd volk, dat ons Bach, Beethoven, Kant, Goethe en Rilke bracht, zo'n beestigheden begaan? Nu denk ik: het goede en het kwade zit niet in een volk, maar in elk van ons, individueel. In sommige omstandigheden komt het goede naar boven, soms ook helaas het slechte. Kindsoldaten zijn niet aan het brein van Hitler ontsproten, en ze zijn niet verdwenen toen de oorlog uitdoofde. Kinderen blijven slachtoffers zijn van oorlogen, geweld en armoede.
Soms denk ik: waarom schrijf ik dit? Ik denk: ik ben zoals de wind die het gras in een tuin even beroert. Deze beweging toont aan dat de wind bestaat, dat ik leef, of geleefd zal hebben. (*) Rimpels op het water, tekens in een abstracte ruimte.
(*) Bezonken Rood van Jeroen Brouwers.