De staking die (bijna?) niemand wil

"Gansch het raderwerk staat stil Als uw machtige arm het wil." Maar dat waren andere tijden.

Wie stakingen zaait, zal storm oogsten. De media hebben het al een hele tijd moeilijk met de houding van de bonden. De Morgen, Het Laatste Nieuws, Knack, De Standaard, ze sparen hun kritiek niet. "Gevaar! Dit is een politieke staking," schreef Johan Rasking in De Standaard. Steven Samyn vraagt zich in De Morgen af "wat de staking kan of zal opleveren". Nog vóór nieuwjaar had Bart Sturtewagen (De Standaard) al vragen bij de motivatie van de staking. "De eerste staking sinds het aantreden van de nieuwe federale regering is voorbij. Het valt niet te verwachten dat ze in de sociale geschiedenis als een van de grote dagen zal worden geboekstaafd. Ze was holderdebolder tot stand gekomen omdat vakbondsleiders bevangen werden door het gevoel dat hun achterban, of het radicale deel ervan, hen aan het voorbijlopen was."
Zegt de immer bedaarde Guy Tegenbos van de Standaard (18 januri): "Naar een nationale staking grijpen - alle bedrijven en openbare diensten in het hele land lamleggen - kan zeker alleen het ultieme wapen zijn. De nationale staking die de Belgische vakbonden dan toch organiseren op 30 januari, beantwoordt daar niet aan. Zelfs niet bij benadering."
Knack gaat het diepst in zijn kritiek: "Het gedrag van de vakbonden (vertoont) in dezen een alsmaar duidelijker ondemocratisch trekje. De vakbonden eisen niet enkel dat met hen overlegd wordt, ze voegen er in één adem aan toe dat er ook naar hen moet geluisterd worden. Gebeurt dat laatste niet dan gijzelen ze de rest van de bevolking, leggen ze het land en de economie plat, verhogen ze aanzienlijk het risico op verder verlies aan kredietwaardigheid van ons land en veroorzaken ze finaal een verdere verhoging van de rentelasten op de overheidsschuld. Zo vergroten de vakbonden onvermijdelijk de noodzaak aan wat ze bestrijden, namelijk saneren en besparen. (...) Het moreel gezag dat normalerwijze zou moeten uitgaan van werknemersorganisaties is vandaag in hoge mate zoek." (Johan Van Overtveldt in Knack, 20 december)
En gisteren, donderdag, alweer Guy Tegenbos in De Standaard: "Alles op alles om niets te bereiken."
http://www.standaard.be/meningen/commentaar/index.aspx
Op politieke steun moet de vakbond ook niet rekenen - en dan heb ik het niet alleen over de vanzelfsprekende liberalen. Zelfs een SP.A-politicus (en niet de minste: Bruno Tobback) vindt de staking een "atoombom zonder effect". Nu ja, zonder effect, de buitenlandse beslissingscentra beginnen België al een tweede Italië of Frankrijk te vinden. En de schade aan de economie kun je moeilijk bestempelen als "geen effect".

En dan heb je de Facebook- en Twittergemeenschap. Wat een boeiend verhaal! Gestart als een poging om de e-generatie mee te krijgen, wordt het een podium of genadeloos kritiek te spuien. Hoe beknopter, hoe straffer. Twitter werd voor het ABVV een clusterbom die afging in de hand van wie hem in het andere kamp wou gooien. "Staken dient om samenleving te verbeteren en niet om privilege van 1 generatie te behouden ten koste van de volgende." Of: "Het positieve aan deze algemene nationale staking is dat het mogelijk de allerlaatste is in België". "Door hun onwil om solidair te zijn met generaties na hen zijn vakbonden de hooligans van onze welvaartsstaat geworden. "

Hier twee bekende twitteraars: Carl Devos: "#30j was geen goed idee. Communicatie vakbonden niet hun sterkste kant. 'Grote' staking voor eigen geloofwaardigheid kan die net aantasten." En Noël Slangen: "Zij die van het recht op staken een recht op gijzelen maken, zijn de grootste bedreiging voor het stakingsrecht. "

Nu even ernstig. Wat moeten de vakbonden doen?

1. Vakbondswerk verrichten. Ik kom dagelijks in contact met vakbondsmensen die op lokaal vlak doen wat van een vakbond verwacht wordt: de belangen van hun leden verdedigen. De directie soms een spiegel voorhouden, en hen herinneren aan hoe je met 'human capital' moet omgaan. Naast de P van profits, ook de P van People verdedigen. De werkgever terechtwijzen wanneer ze falen, wanneer ze 50-plussers niet gemotiveerd kunnen houden, of hen zelfs liefst laten afvloeien wegens te duur. De vakbondsmensen die ik ken, doen dat werk goed, gedreven en oprecht. Ze weten ook dat de tijden van priester Daens gelukkig verleden tijd zijn, en dat ze het meest bereiken met een pragmatische aanpak.

2. Uit Punt 1 volgt: Niet aan politiek doen. De staking van 30 januari is een politieke staking. Dat is geen manier om aan politiek te doen, integendeel: dat is ondemocratisch. Als men wil dat de regering andere beslissingen neemt, moet dat gebeuren in het stemhokje. En dan daagt het als een ijsberg vóór de Titanic: De grote meerderheid beseft dat de genomen maatregelen nodig zijn. Wie dat ontkent, begint een nieuw generatieconflict. Als men beslissingnemers wil overtuigen, moet men andere middelen gebruiken: informeren, betogen (in het weekend), overleggen.

3. Een staking enkel hanteren als ultiem wapen, in een conflict met de werkgever dat niet op een andere manier kan opgelost worden. Elke staking is een teken van mislukking.

4. Als er dan toch gestaakt wordt, niemand verhinderen om te werken wie dat wil. Niet intimideren, niet fysiek de toegang belemmeren, geen straten of industrieterreinen afzetten. Respect voor de werkwillenden, en geen alcohol op de piketten. Geen hinder veroorzaken voor wie met de staking niets wil te maken hebben (pendelaars, treinrzeigers, studenten, ...)

5. Voor een positief verhaal zorgen, waar ook de jongeren kunnen in geloven (nu dreigt er een generatieconflict).

6. Aanvaarden dat België geen eiland is dat privileges geniet die de andere landen niet hebben. Het werd lang geleden al gezegd: geen sociaal paradijs op een economisch kerkhof.

7. Sympathiek communiceren. Niet glunderend op TV komen zeggen dat "alles plat ligt" als alleen de vakbondsman dat een positieve prestatie vindt, met gestrande treinreizigers op de achtergrond. Zorgen voor een positief discours.