De liefde voor muziek, nee, niet die van Raymond

Vandaag is het de veertiende en laatste dag van een strenge koudegolf - 14 dagen lang bibberen, en nóg niet koud genoeg voor de Elfstedentocht.

Daarom noet getreurd, we kunnen ons verwarmen aan een tweedaagse muziekmarathon van Klara, dat er dit jaar wat spanning wil in brengen. Wordt Bach opnieuw de nummer één?

Ik heb dan voor één keer niet op Bach gestemd, maar makkelijk was dat niet, als je weet dat Bach eigenlijk wel op één hoort. Maar er bestaat zoveel mooie muziek, dat we de anderen ook eens een kans mogen gunnen. Purcell bijvoorbeeld (When I am laid in earth), of het Agnus Dei van Mozart, kamermuziek van Schubert of het verbijsterende Cavatina van Beethoven, enzoverder.

Zoals nu - ik hoor het Deo Gratias van Johannes Ockeghem, hemelser kan een sterveling toch niet geraken?

Hoe ben ik van klassieke muziek gaan houden? Erfelijkheid, ongetwijfeld, hoewel ik echt wel a-muzikaal ben. Maar het is mijn vader die me op het rechte pad bracht, eerst door me drie platen te geven: Bach aan de jeugd verteld, Mozart aan de jeugd verteld, en Beethoven aan de jeugd verteld. Niet dat ik daar meteen laaiend etnhousiast van was, vooral Mozart vond ik toen nogal lauwtjes. Maar ik hoorde er voor het eerst het Air uit de suites van Bach, en ik wist: veel mooier kan het niet meer worden.

Nog later ging ik met mijn vader naar de Makro, en daar deed hij iets onvoorstelbaars: hij kocht me zomaar een stuk of tien LP's - tien! Ik spaarde toen wekenlang om me één plaat te kopen. Natuurlijk was het wat mijn vader mooi vond - de vier symphonieën van Brahms (met steeds op de cover dezelfde foto van Herbert von Karajan). En Tschaikovski - de prachtige vijfde symfonie, en het beroemde pianoconcerto. Dvorak, nog een romantische klepper van formaat, met de negende symfonie en het celloconcerto.

De klassieke muziek had me al geprikkeld. Op school had ik in het vijfde jaar een leerkracht esthetica, Jef Lambert, die het ook als zijn missie zag om het langharig werkschuw tuig dat we toen waren, wat kennis over het schone bij te brengen. Zo liet hij eens drie versies horen van de Beeldententoonstelling - eerst de over-the-topversie van Emerson, Lake and Palmer, die ik al kende, dan de meest bekende versie, namelijk met Ravels orchestratie, en tenslotte de originele pianoscore. Van exces, terug naar de bron, mooi was dat. Via de symphonische rockband Yes was ik trouwens al in contact gekomen met de Vuurvogel, want hun driedubbele liveplaat Yessongs opende met de finale uit Stravonsky's meesterwerk.

Op zeker ogenblik, wanneer het precies was weet ik niet meer, ging ik een platenwinkel binnen in de Veldstraat. Daar luisterde ik in een soort van luistercel naar de Mattheuspassie van Bach. Kommt ihr Töchter helft mir klagen, en dit volle bak, onderdompeld in een muziekbad. Ik kocht de plaat meteen, wist ik veel dat von Karajan Bach veel te traag speelde. Ik kocht er meteen een andere platendoos bij: alle concertwerken van Bach, van o.m. I Musici. Daarmee ontdekte ik dat Bachs muziek is als een fikse geut zonlicht dat ineens door de wolken heen breekt.

Deze ontdekking die ik toen deed, blijft altijd bij me. Ook nu, zo'n veertig jaar later, bij het beluisteren van het derde Brandenburgse concerto (hoewel ik het eerste mooier vind), op nummer 48, en Jesu bleibel meine Freude, op 47.

Go Klara Go!