Er was eens...

Beatrice Delvaux verzucht in De Morgen (11 januari 2013): "Want als de koning zich terecht zorgen maakt over het populisme, dan moet hij goed weten dat een lid van zijn familie goed bezig is het zelf nog wat te voeden."

Toch geeft zij aan dat wat koningin Fabiola doet, iets anders is dan het "populisme voeden". Wat Fabiola doet, legt enkele pijnpunten van de constitutionele monarchie bloot. De instelling blijft een wat bizar relikwie van het middeleeuwse erfelijke leiderschap. De uitwassen daarvan hebben ertoe geleid dat naties die geboren zijn na het Ancien Régime, zoals de Verenigde Staten, van geen koningshuis moesten weet, gewoon op puur democratische gronden. Het volk kiest zijn leiders, en controleert hen, om elke kans op despotisme af te blokken. Heb je pech met een president, dan blijft hij maximaal vier of vijf jaar aan de macht.

Dat vele Europese landen hun koningshuis behielden, lijkt vandaag de dag een anachronisme, zeker als je weet dat in een land als België de koning nog altijd een ondoorzichtige, wat schimmige politieke rol speelt, en dat is principieel niet gezond. Dat zou het ook niet mogen zijn voor de unitaire Belgen aan beide zijden van de taalgrens.

Zeggen dat Fabiolagate de populisten voedt, is een foute redenering, gebaseerd op het principe: de vijand van mijn vijand is mijn vriend. De ratio zou Vlamingen en Franstaligen moeten samenbrengen in de overtuiging dat een koningshuis hooguit een ceremoniële functie kan hebben. De gemeenschappen bij elkaar houden, dát was het argument tot voor kort. Maar ook tijdens de koningskwestie verdeelde de monarchie Vlamingen en Walen, en dat zal nu weer meer en meer gebeuren. Ook omdat vele Vlamingen aanvoelen dat de koning niet echt één van hen is, en de schijn wekt dat hij partijdig is. En bezuiden de taalgrens houdt men vast aan de monarchie omdat vele Vlamingen daar tegen zijn. De vijand van mijn vijand is mijn vriend.

Wat Fabiola doet, versterkt het populistisch discours niet - het is op alle gronden, ook de rationele, fout. De vraag moet gesteld of een bejaarde aristocrate, die ooit een sprookjesboek schreef, wel een dotatie verdient van 120.000 euro per maand, gewoon omdat zij getrouwd was met een koning. Als alle Belgen gelijk zijn voor de wet, wat rechtvaardigt zo'n maandwedde voor iemand die geen maatschappelijke rol meer vervult, zelfs geen symbolische? Waarom moet zij een staf hebben van 25 personeelsleden? Très ancien régime.

Bovendien verdeelt ze ook het land met haar extreem katholicisme, en met een stichting die haar eigen familie discrimineert op basis van iets waaraan ze zelf geen schuld hebben ("issus d'un premier mariage réligieux catholique").

Dus, wat ik wou zeggen: Beatrice Delavaux is verontwaardigd over de démarche van koningin Fabiola, maar ze toont andermaal aan dat Franstalig België alles ziet en wil zien in het discours van "wij tegen zij", "zij" zijnde de malafide populisten. Ook zij noemt geen namen, dus het blijft gissen wie ze precies bedoelt.