Waarom historici meer film moeten kijken

"De miljoenen frontsoldaten waren geen harde militaristen, maar blijkbaar vonden ze het hun plicht om te gaan vechten, ook al werden ze vanaf de eerste dag blootgesteld aan de enorme gruwel van het conflict. Ja, er is censuur en er werden mensen geëxecuteerd voor desertie, maar alles bij elkaar zijn dat er slechts weinigen. Er moet dus een innerlijke overtuiging geweest zijn, die die mensen aan het front hield.  (...) De oorlog wàs gruwelijk, zeker. Maar waarom bleven zovelen dan verder vechten? Wat dachten zij dat zij aan het doen waren en waarom?"

Michiel Leen sprak met historica Sophie De Schaepdrijver die met 'De Groote Oorlog' hét standaardwerk over WO I schreef en die zo haar bedenkingen bij 'Nooit Meer Oorlog' heeft.

(http://www.knack.be/nieuws/boeken/als-morgen-de-salafisten-hier-binnenvallen-laten-we-hen-dan-begaan-sophie-de-schaepdrijver/article-interview-114834.html)

De historica heeft dan misschien een standaardwerk geschreven over Den Grooten Oorlog, maar haar inzicht in de menselijke psyche lijkt me minder indrukwekkend. En haar bedenkingen bij 'Nooit Meer Orlog' getuigen evenmin van een diep inzicht in wat een uitdrukking is van een droombeeld na de gruwel van de oorlog.

Wie heeft er ooit gezegd dat soldaten vechten omdat ze overtuigd zijn van de vaderlandse zaak? Ze vechten omdat ze geen keuze hebben, of denken dat ze geen keuze hebben. Ik zag eens een film (fictie) met Daniel Craig (The Girl with the Dragon Tattoo), die inbrak in het huis van een seriemoordenaar, op zoek naar aanwijzingen. De bad guy komt onverwacht thuis. Craig wil vluchten, maar de moordenaar (die er behoorlijk normaal uitziet) nodigt Craig vriendelijk uit om één en ander te bespreken. Daniel Craig loopt niet weg, en de moordenaar maakt de terechte observatie (denk ik toch - ik spreek niet uit ervaring): mensen willen niet onbeleefd zijn en een uitnodiging afslaan. Het hoeft niet te verbazen - het bekomt Craig slecht.

Zo moet het ook gegaan zijn met het kanonnenvlees. De schuld ligt niet bij de arme soldaten, maar bij de harteloze legerleiding, aan beide zijden.