Evident, of niet

Wat beschouwt u als uw grootste prestatie?
Mijn kinderen ter wereld brengen - het was niet evident!

(Jorunn Bauweraerts van Laïs, 36, in HIT & RUN, dS Weekblad, 24 oktober 2015) 

Er zijn een paar woordjes waar ik een hekel aan heb. Niet aan de woorden op zich, want doorgaans zijn woorden wel OK. Het gaat erom hoe ze gebruikt en vooral misbruikt worden.
"Evident"  is zo een woord. "Precies" is een ander.

Verwachtte ik het onverwachte in die wat knullige rubriek, Hit & Run in dS Weekblad, die ik toch weer lees? Het stond al in de bijbel: Met smart zult ge kinderen baren. Het gaat dus om pijn, om afzien, en met een ironisch understatement had Jorunn Bauweraerts kunnen zeggen: "Kinderen krijgen, het was niet makkelijk."
Evident, en meestal niet evident in de betekenis van makkelijk, is 'Belgisch', lees ik in van Dale. Als iedereen in België belastingen ontduikt, wordt het dan goedgekeurd? Zou van Dale niet beter naast BE ook vermelden: 'hoogdravend',  'bekakt'? Desnoods: 'bobo'?
Men andere woorden: beschrijven dat de Belgen het in die betekenis vrij algemeen bezigen (*), maar eigenlijk foutief, dus weer een beetje normatief? Taalgebruikers hebben wel wat houvast nodig, en dat verwacht je wel van een instituut als de Dikke van Dale, het lexicale equivalent van de bijbel.
Wij - en Vlamingen meer dan noorderlingen - denken al te vaak dat simpele woorden simpele gedachten uitdrukken. Zo is het niet. Boileau, bekend als de 'législateur du Parnasse' zei het perfect:  Ce qui se conçoit bien s'énonce clairement - Et les mots pour le dire arrivent aisément.

Dat je kinderen met pijn baart, zal Bauweraerts wel weten, en ik neem aan dat ze haar bijbel kent, want ze zegt ook dat ze een hekel heeft aan 'godsdiensten die er op uit zijn om macht te vergaren, en vooral dan macht over de vrouw.' Laat nu net in de passage over het baren in Genesis het volgende staan:

16 Tot de vrouw zeide Hij: Ik zal zeer vermenigvuldigen uw smart, namelijk uwer dracht; met smart zult gij kinderen baren; en tot uw man zal uw begeerte zijn, en hij zal over u heerschappij hebben. (Genesis 3:16)

Vóór de opstand van de mens tegen God, heerste de man niet over de vrouw; God heerste over hen beiden. De vrouw heeft zich laten verleiden door de slang, en heeft dan de man verleid. En dan was het uit met de pret. En tegelijk werd alles moeilijk, want die heerser over de wereld, die zou werken in het zweet zijns aanschijns. Allemaal de schuld van Eva. 
Dat is wel zonneklaar, en dus evident, maar niet gemakkelijk.


Dikke van Dale:

evi­dent   evi·dent (niet: e·vident)
bij­voeg­lijk naam­woord • evi­den­ter, evi­dentst
1503 ◻ Frans évident

1 zeer dui­de­lijk, in het oog sprin­gend, geen be­wijs be­hoe­vend
= zon­ne­klaar, klaar­blij­ke­lijk1
•
evi­den­te fou­ten, ver­schil­len

2 BE; meest­al in ver­bin­ding met ‘niet’ voor de hand lig­gend

= mak­ke­lijk

(*) Evident zoals gebruikt door de Laïs-zangeres is in Vlaanderen misschien wel algemeen qua regio, maar zeker niet sociologisch. Mijn schoonmoeder, om maar iemand te noemen, een authentieke native Gentse speaker, zal dit evident nooit in de mond nemen.

Helemaal boven: Masaccio, in Firenze. Cacciata dei progenitori dall'Eden, ca. 1425.

Hierboven: mozaïek in Monreale, Sicilië.