The shah [r] of Persia

Wat een mooie foto. Maar ook: wat een droevige foto. Iraanse vrouwen komen op straat in 1979, om te protesteren tegen de verplichting om zich te kleden volgens de strikte islamitische voorschriften.
Women in the World in association with The New York Times wijdde er een sterk artikel aan.

Tussen dan en nu is er zoveel veranderd dat jonge Iraniërs moeilijk kunnen geloven dat dit beeld uit hun land komt. Meteen zie je waar de grauwe en grijze ayatollahs als voor de dood voor zijn: vrouwen die hun rechten opeisen. Ondertussen willen jonge moslima's in het vrije maar decadente westen baas zijn over eigen hoofd, en willen ze zelfs gaan zwemmen met aangepaste, verhullende kledij. Vrij om zich te kleden - zoals hun geloof het voorschrijft. Net als wij koesteren ze de illusie dat ze vrij zijn, maar, denk ik dan, zij denken dat toch nog meer dan wij.

In 1979 was de ayatollah Khomeini 77 jaar, en ik 19. The shah of Persia was een klassiek voorbeeld voor de 'linking r', het wat rare Engelse fenomeen dat er een verbindingsklank (de r) werd gehoord tussen twee woorden waar er helemaal geen r stond. Sha-r-of, zoiets.

Ik was behoorlijk links, maar had ook een hekel aan het communisme, want ik zag meer in de idealen van het anarchisme, zoals ik dat vond bij Kropotkin en Bakounin, met hun geloof in het goede van de mens. Zo goed was die, dat er geen nood was aan een maatschappijstructuur. De sjah vond ik maar niks, hét woord van toen was 'marionet', denk ik. Een vriend van mij deed een vreugdedansje toen de sjah verdreven werd, maar ik, ik vertrouwde die oude grijsaard niet, die in Parijs het vliegtuig nam om in zijn land een theocratie te gaan stichten. Toen wisten we nog niet wat het islamisme in de wereld zou aanrichten.