Van het Reve over vergelijkingen

Een gewaardeerde Facebookvriend, die ik echter van haar nog pluimen ken, gaf een bemoedigend woord aan een andere Facebookvriend, die ik nog minder ken, toen bleek dat die nog nooit, maar dan ook nóóit iets van Karel van het Reve had gelezen. Vol schaamte zweeg ik, want als ik me goed herinner had ik ooit maar één stuk van van het Reve gelezen. Het ging over literatuur, dat weet ik nog, dus weet ik eigenlijk niets meer.

Welnu, zegt die ene Facebookvriend tegen de andere: dat wil dus zeggen dat jou nog het ontzaglijke plezier te wachten staat om van het Reve te leren kennen. (Eenzelfde opvoedende aanmoediging hoorde ik van de schrijver van het onvolprezen boek Economics, Paul Samuelson. Die zei dat hij jaloers was op mij, op de lezer die voor het eerst iets zou lezen over het onderwerp dat hem zo na aan het hart lag, economie. De schrijver van het boek was dan ook een eersteklas opvoeder wiens liefde voor het vak van elke pagina en van elke grafiek spatte.)

Van het Reve dus, en voor één keer laat ik de stewardess met de kranten voorbijgaan op het vliegtuig, want ik lees nu even van het Reve, gegrasduind door Arnon Grünberg. En wat ik lees, o, doet me zo denken aan mijn eerste kennismaking met Godfried Bomans. Neem nu dit stukje, over zin en vooral onzin van vergelijkingen:

In een negentiende-eeuws roman die ik vroeger eens vertaald heb staat in een salon een jongeman een meisje het hof te maken. Naast haar zit haar Franse gouvernante. Iedere keer als die jongeman in de conversatie het woord 'liefde' laat vallen spitst die gouvernante haar oren gelijk een oud regimentspaard dat de trompet hoort. Waartoe die vergelijking? Wel, zeggen de geleerden, hoe die gouvernante opkeek weten de lezers niet. Ze hebben nooit iemand in die situatie zien opkijken, maar het gedrag van een afgedankt cavaleriepaard dat toevallig ergens de krijgstrompet hoort steken - dat gedrag kende iedere lezer precies, want de meeste negentiende-eeuwers hadden wel een oud regimentspaard thuis en vroeger of later kwam er wel altijd wel een blazende trompetter voorbij. (Vergelijkingen dienen ter verduidelijking, uit: uren met Henk Broekhuis, 1978)