Begrijpt de paus de essentie van het Christendom?

(Foto Reuters)

Als ik in een krant "zo klonk het" lees, word ik achterdochtig. Wat werd er precies gezegd? En door wie?
De Standaard citeerde de Heilige Vader als volgt:

‘In elke religie heb je een kleine groep fundamentalisten. Als ik moet praten over moslimgeweld, dan moet ik ook praten over katholiek geweld. Niet alle moslims zijn gewelddadig, niet alle katholieken zijn gewelddadig’, zo klonk het.

Ik vond dit een belangwekkende uitspraak van de kerkvader, plaatsvervanger van Jezus op aarde, toen die een persconferentie gaf op het vliegtuig na de wereldjongerendagen. Maar dat 'zo klonk het' vroeg om meer. Dat niet alle moslims gewelddadig zijn, wil ik best geloven, en dat sommige katholieken hun vrouw slaan, of erger, dat ook. Maar wat had Paus Fransiscus gezegd over katholiek geweld, in vergelijking met de islamterreur?

Uit de tekst (zie hieronder), gepubliceerd door het Catholic News Agency, blijkt dat wat Paus Fransiscus zei, nog erger is dan wat ik vreesde. Aanvankelijk dacht ik, daar gaan we weer: kruistochten, de inquisitie, het verbranden van ketters, het zegenen van kanonnen, enzoverder. Maar nee, de paus heeft het over gewone dieven en moordenaars, mensen die hun vriendin of schoonmoeder hebben doodgeschoten, ...

'en dat zijn gedoopte katholieken!' (Let op het uitroepteken.)

Dus deze jezuïet vergelijkt een moord begaan in naam van, of geïnspireerd door, de islam, met een gedoopte katholiek die zijn vriendin of schoonmoeder vermoordt. En dan besluit hij dat geweld in de islam, en in het christendom, vergelijkbaar is.
Het probleem met de islamterreur is dat de grote meerderheid van moslims erin slaagt om een deel van hun geloof (koran en hadith) links te laten liggen, om te kunnen samenleven in een moderne samenleving met andersdenkenden. Zij, de radicalen, die teruggaan naar de wortels van hun geloof, confronteren hen met hun zwakke en halfslachtig geloof.

Verder verklaart de Heilige Vader dat de eerste daad van terrorisme te vinden is in de almacht ('de god') van het geld, en dat het geweld een uitweg is 'waar er geen andere optie is'. Daar aarzelde hij even: 'Het is een beetje gevaarlijk.'

Wat de Heilige Vader zegt, is inderdaad gevaarlijk. Ik vermoed dat er ten huize van Castel Gandolfo met onbegrip geluisterd werd naar wat de paus verkondigde. Eerder had de vorige paus, Benedictus XVI, in een toespraak in Regensburg een vijftiende-eeuwse Byzantijnse keizer geciteerd:

"Zonder te veel details aan te halen, zoals het verschil in behandeling van degenen die het "Boek" hebben (de "gelovigen") en de "ongelovigen", richt hij [Manuel II Palaeologus in een dialoog met een geleerde Pers] zich bruusk tot zijn gesprekspartner met de centrale vraag over het verband tussen godsdienst en geweld in het algemeen. Hij zegt: 'Laat mij zien wat Mohammed voor nieuws heeft gebracht en je zult er slechts slechte en onmenselijke dingen vinden, zoals zijn gebod om het geloof dat hij predikte te verspreiden met het zwaard.' Nadat de keizer zich zo krachtig heeft uitgesproken, verklaart hij vervolgens tot in detail de redenen waarom het verspreiden van het geloof door middel van geweld onredelijk is. Geweld is onverenigbaar met het wezen van God en het wezen van de ziel. 'God', zegt hij, 'houdt niet van bloed. En op een onredelijke manier handelen is tegengesteld aan het wezen van God'. Wie iemand tot het geloof wil brengen, heeft de gave nodig om behoorlijk te kunnen spreken en juist te redeneren, zonder geweld en zonder dreigementen. Om een redelijke ziel te overtuigen, heeft men geen sterke arm, of wapens of andere middelen nodig, waarmee men iemand met de dood kan bedreigen".

Uit deze tekst blijkt de essentie van de christelijke God: Geweld is onverenigbaar met het wezen van God en van de ziel.
De huidige paus heeft dat nog niet ingezien. Hij zou moeten beseffen dat, als een christen radicaliseert, hij alleen maar, in navolging van Jezus, zijn vijanden onvoorwaardelijk kan liefhebben, en al zijn bezittingen kan weggeven opdat hij het Koninkrijk Gods kan binnentreden (Marcus 10). Wie geweld pleegt in naam van de christelijke God, handelt tegen Gods gebod. Van een paus zou je mogen verwachten dat hij dat inziet.






Persconferentie van paus Fransiscus Krakau, 31 juli 2016

Antoine Marie Izoarde, i.Media: Holy Father, before all I make the congratulations to you and Father Lombardi and also to Fr. Spadaro for the feast of St. Ignatius, if you allow me. The question is a little difficult: Catholics are a bit in shock, and not only in France, after the barbarous assassination of Fr. Jacques Hamel - as you know well - in his church while celebrating the Holy Mass. Four days ago you here told us that all religions want peace. But this holy, 86-year-old priest was clearly killed in the name of Islam. So Holy Father, I have two brief questions: why do you, when you speak of these violent events, always speak of terrorists, but never of Islam, never use the word Islam? And then, aside from prayer and dialogue, which are obviously essential, what concrete initiatives can you advise or suggest in order to counteract Islamic violence? Thank you, Holiness.

Pope Francis: I don’t like to speak of Islamic violence, because every day, when I browse the newspapers, I see violence, here in Italy… this one who has murdered his girlfriend, another who has murdered the mother-in-law… and these are baptized Catholics! There are violent Catholics! If I speak of Islamic violence, I must speak of Catholic violence . . . and no, not all Muslims are violent, not all Catholics are violent. It is like a fruit salad; there’s everything. There are violent persons of this religion… this is true: I believe that in pretty much every religion there is always a small group of fundamentalists. Fundamentalists. We have them. When fundamentalism comes to kill, it can kill with the language -- the Apostle James says this, not me -- and even with a knife, no? I do not believe it is right to identify Islam with violence. This is not right or true. I had a long conversation with the imam, the Grand Imam of the Al-Azhar University, and I know how they think . . . They seek peace, encounter . . . The nuncio to an African country told me that the capital where he is there is a trail of people, always full, at the Jubilee Holy Door. And some approach the confessionals -- Catholics -- others to the benches to pray, but the majority go forward, to pray at the altar of Our Lady... these are Muslims, who want to make the Jubilee. They are brothers, they live… When I was in Central Africa, I went to them, and even the imam came up on the Popemobile… We can coexist well… But there are fundamentalist groups, and even I ask… there is a question… How many young people, how many young people of our Europe, whom we have left empty of ideals, who do not have work… they take drugs, alcohol, or go there to enlist in fundamentalist groups. One can say that the so-called ISIS, but it is an Islamic State which presents itself as violent . . . because when they show us their identity cards, they show us how on the Libyan coast how they slit the Egyptians’ throats or other things… But this is a fundamentalist group which is called ISIS… but you cannot say, I do not believe, that it is true or right that Islam is terrorist.

Izoard: Your concrete initiatives to counteract terrorism, violence?

Pope Francis: Terrorism is everywhere. You think of the tribal terrorism of some African countries. It is terrorism and also . . . But I don’t know if I say it because it is a little dangerous… Terrorism grows when there are no other options, and when the center of the global economy is the god of money and not the person -- men and women -- this is already the first terrorism! You have cast out the wonder of creation -- man and woman -- and you have put money in its place. This is a basic terrorism against all of humanity! Think about it!