Rekenkunde

De Arabieren waren goed in rekenkunde. Het woord algebra (al jabr of al-jebr) gaat terug op Abu Ja'far, en wiskundige uit Bagdad uit de negende eeuw, en zou betekenen: het herenigen van gebroken delen. Denk maar aan x dat gelijk is aan -b plus of min de vierkantswortel van b kwadraat min 4 keer ac; alles te delen door 2a, en dit als oplossing voor de kwadraatvergelijking ax tot de tweede macht plus bx plus c is gelijk aan nul.
Niet dat dit meteen parate kennis is voor mij, maar als ik het zo zie, komt het meteen terug, en dan denk ik aan mijn leerkrachten wiskunde, zoals mijnheer De Backer, of meneer Neetesonne. Leraars wiskunde waren meestal goedaardige wezens, filosofen zonder dat ze dat zelf beseften.

Kijk, deze gedachten suizen doorheen mijn hoofd bij het lezen van, jawel, de koran. Met de kerstsfeer die nog voelbaar aanwezig is, en enkele vrije dagen in het verschiet, leek me dit een mooi en nuttig tijdverdrijf, maar de lectuur is taaier dan ik dacht. Soms lees ik vers na vers en besef ik plots dat ik niet meer weet wat ik lees, soms merk een een mooie gedachte op, heel vaak een echo uit de bijbel (soms wat choquerend zoals de zwangerschap van Maria 'zonder een man te bekennen'), en het paradijs een plaats is waar rivieren doorheen stromen.

Om er iets aan te hebben, moet je er je gedachten wel bijhouden, want er wordt regelmatig gerekend. Waar Jezus een revolutionaire radicaal is: "Verkoop wat gij hebt, en volg mij", zegt Jezus (Mattheüs 5); wordt in de koran de gelovigen opgedragen weg te geven "hetgeen gij kunt missen" (soera 2, 219).

Maar er wordt ook écht gerekend in de koran. Bij een juridische transactie heb je getuigen nodig, ofwel één man, ofwel twee vrouwen; en dat is nog goed te volgen. Maar als het gaat over erfenissen, moet je goed opletten. "Allah gebiedt u aangaande uw kinderen: voor het mannelijke kind evenveel als het deel van twee vrouwelijke kinderen, maar als er alleen meisjes zijn, meer dan twee, dan is er voor haar tweederde van de nalatenschap en als er slechts één is, voor haar is de helft. En voor elk zijner ouders is er een zesde deel der erfenis, als hij een kind heeft, maar als hij geen kind heeft en zijn ouders van hem erven, dan is er voor zijn moeder een derde deel en als hij broeders en zusters heeft, dan is er voor zijn moeder een zesde deel na de betaling van enig legaat, dat hij heeft nagelaten of van (niet vereffende) schuld. Uw ouders en uw kinderen, gij weet niet, wie van hen u het meest tot heil is. Dit is vastgesteld door Allah." (Soera 4, 11)

Ik ben geen wiskundige en hou het eenvoudig: x is gelijk aan y/2, maar als er twee vrouwen of meer aan te pas komen, moet de formule herschreven worden.