Angst voor vrijheid

Wat een gedoe. Moet je mensen die muziek willen verbieden, verbieden te verkondigen dat ze dat willen doen?

Walter Zinzen heeft heimwee naar mei 68 en naar het "interdit d'interdire" (ikzelf verkies sous les pavés, la plage), maar zijn heimwee is zeer selectief.  Niet het verbod van de religieuze preciezen fileerde hij alsof hij nog altijd Terzake presenteerde, maar wel diegene die verbiedt wat die preciezen willen verbieden. (Wie verbiedt wat verboden wordt, moet logischerwijze toch bevrijden, nee?)

De journalist met het fileermes toonde zich opvallend simplistisch. In ware soixante-huitardstijl meende hij dat iets zijn aantrekkingskracht verliest zodra je stopt met verbieden. Walter Zinzen trapt in een klassieke val: hij denkt dat anderen denken zoals hij.

Als iemand niet naar muziek wil luisteren, mij goed hoor. Soms zou ik ook graag wat minder muziek horen. Ik huiver al bij de White Christmases en Stille Nachten waaraan ik, al shoppend, binnenkort niet zal kunnen ontkomen. Laatst ging ik naar de bakker, en Queen schalde ongegeneerd door de luidsprekers. Ik wil dat mijn bakker niet verbieden - ik ga nu meestal naar een andere bakker.

Maar dan denk ik aan de lachende paus, Johannes-Paulus I. Voor hem was muziek 'verzoening met God'. Wat een mooie uitspraak!

En dan dacht ik ook aan iets anders. Als tiener las ik graag Erich Fromm, vooral dan 'De angst voor vrijheid'. Ik weet niet wat Fromm vandaag voorstelt, maar de uitspraak van Chomsky (dat hij hem nogal oppervlakkig vindt) pleit in Fromms voordeel.

In 'De angst voor vrijheid' had Fromm het, als ik mij dat goed herinner, over de verlammende angst wanneer je de verantwoordelijkheid moet dragen voor wat je zelf denkt en doet. Wie deze vrijheid niet aankan, vlucht weg, naar autoritaire mensen (of regimes) die denken in jouw plaats.

"Fromm characterises the authoritarian personality as containing a sadist element and a masochist element. The authoritarian wishes to gain control over other people in a bid to impose some kind of order on the world, they also wish to submit to the control of some superior force which may come in the guise of a person or an abstract idea."

Daarmee gepaard gaande gedragingen zijn destructivisme ('a destructive personality wishes to destroy something it cannot bring under its control') en conformisme.

Dat laatste (conformisme) is het griezeligste:

"...when people unconsciously incorporate the normative beliefs and thought processes of their society and experience them as their own. This allows them to avoid genuine free thinking, which is likely to provoke anxiety."

Vrijdenken leidt tot onzekerheid en angst.

(Goed dat er Wikipedia is - ik heb onlangs nog gedoneerd - want anders moest ik op zolder gaan zoeken  naar dat boek.)