Witter dan wit

Mijn hand op een witte achtergrond. Photoshop zegt me: 185 rood, 129 groen en 92 blauw (drie keer 255 is wit). In druktinten wordt dat: 23% cyaan, 50% magenta, 63% geel en 13% zwart.

Oef. Van professor Geert Buelens mag ik het woord 'blank' blijven gebruiken, al houdt hij het bij wit:

U zegt wit en niet blank.
‘Voor mij is dat een gepasseerd station. In Nederland zegt vrijwel iedereen wit. Ik maak dezelfde overweging als bij Zwarte Piet of Leopold II. Als dit mensen stoort en het kost mij in feite geen enkele moeite om mijn woordgebruik aan te passen, wat is het probleem dan?’ (De Standaard, 13 juni 2020).

Als ik moeite moet doen om mijn woordgebruik aan te passen, dan mag ik mij blank blijven noemen, zo begrijp ik de professor.  Hoewel ik zijn redenering ook zou kunnen omkeren - als mij wit noemen mij stoort, zou hij daar dan rekening mee houden? 

En ja, het stoort mij. Ik voel altijd een lichte irritatie opkomen wanneer sommige mensen het hebben over wit terwijl ze blank bedoelen. Omdat ze dat altijd zo uitdrukkelijk doen. Omdat het polariserend werkt. Omdat - zo denk ik - ze willen tonen dat ze aan 'de goede kant van de geschiedenis' staan. Dat ze als blanken (witten), beladen met een erfzonde, wél begaan zijn met het lot van onze zwarte medemensen. Kortom, omdat het hen zelf een goed gevoel geeft. 

Ik hou het bij blank, al is dat een wat vreemde discussie. In tegenstelling tot het Duits, Frans en Engels heeft het Nederlands een woord voor een huidskleur met weinig kleurpigmenten: blank, en daarnaast een woord voor het kleur wit, of beter, geen kleur, maar de afwezigheid van kleur. Voor een Engelsman is dat gewoon 'white', voor een Fransman 'blanc'. 

Dat wit een appreciatie zou inhouden, is onzin. Als ik mezelf als blank omschrijf, wil ik niet zeggen dat ik, door het gebrek aan pigment, me beter, of, godbetert, mooier acht dan iemand met meer pigmenten in de huid*.  Voor mij is wie een witte huid heeft, ziekjes, bleek, bloedloos. 

Taal heeft haar rechten. Ze is ons doorgegeven door de vorige generaties, die aan woorden betekenis gaven. Daar morrel je niet aan, door eventjes de betekenis te veranderen, of door intenties toe te schrijven aan mensen die specifieke woorden gebruiken. Om ideologische redenen.
Nee, blank duidt niet op een superioriteitsgevoel, laat staan met het goedpraten van slavernij of discriminatie. Ik ben blank en ik verfoei racisme.

Ombudsvrouw Karin De Ruyter van De Standaard (die blank en wit gerust naast elkaar wil zien staan) getuigt van het ideologisch karakter van het promoten van wit:

Een lezeres protesteerde toen de krant de uitspraak van de straatkunstenaar Banksy ‘This is a white problem’ vertaalde door ‘Dit is een blank probleem’. ‘De voorbije dagen zijn er genoeg posts en duiding geweest om het woord blanken niet meer te hanteren’, schreef ze.
‘Ik vind het erg jammer dat uitgerekend in een artikel over de zwart-witverhoudingen in de VS de term blank gebruikt wordt in de plaats van wit’, schreef iemand anders. ‘Ik vind het belangrijk dat wij als witte mensen nadenken over ons taalgebruik en de perceptie en impliciete betekenis en achtergrond die daaraan verbonden zijn.’
Nog andere lezers zijn explicieter over die ‘perceptie en impliciete betekenis en achtergrond’: ‘De term blank heeft een etymologische betekenis. Hij wordt gebruikt als men spreekt over reinheid, het onschadelijke en superioriteit. “Blank zijn” betekent dat je je superieur voelt aan een ander, dat je beter bent.’ Wit daarentegen zou die betekenis niet hebben. (De Standaard, 13 juni 2020)

Ik ben niet wit. Ik heb een blanke huid, mét kleurpigmenten (weliswaar minder dan Isabelle Albers toen ik haar in coronatijden in De Afspraak zag verschijnen). Ik noem me blank, en weet me daarin gesteund door de dikke Van Dale: "blank (4) (van mensen met een van nature bleke, pigmentarme huid, etnografisch behorend tot (de afstammelingen) van Europese volkeren."

Hoewel, bleek, pigmentarm... Als ik even het pipetje van Photoshop gebruik, zie ik 185 rood, 129 groen en 92 blauw (wit is RGB 255/255/255, zwart is 0/0/0). Omgezet naar drukinkten ben ik zelfs 13 procent zwart. En zoals iedereen weet, is wit de afwezigheid van kleur.

PS - Het kan ook zijn dat ik me gewoon wat erger aan mensen die zweren bij wit, zoals Björn Soenens. Toen hij hoofdredacteur was van het VRT-journaal, schafte hij alle buitenlandse correspondenten af. Nadat hij moest opstappen als hoofdredacteur, werd hij toch maar mooi correspondent in de VS. De enige permanente correspondent in het buitenland bij de VRT.