Spijkers op laag water

Hoor ik zonet iets op het radiojournaal over het Eurovisie Songfestival. 'Onze kandidaat' maakt een goede kans om dat liedjesfestival te winnen, hoor ik 'onze songfestivalkenner' vertellen, maar, voegt hij eraan toe (jazeker, die kenner is een 'hij'), 'we moeten met twee woorden spreken'. Maar dan blijkt dat die man dat niet niet doet, met twee woorden spreken. Hoogst verwarrend hoor, dat Belgisch Nederlands. Hoog tijd om de taaladviseur bij de VRT weer een job te geven, meneer.

Het moet niet gemakkelijk zijn om Lieven De Cauter te zijn. Voor wie de man niet kent, De Cauter is filosoof, of docent filosofie, wat is het verschil, en al heel zijn actief-denkend leven piekert hij zich suf wat hij moet doen om extreem rechts niet in de kaart te spelen.  Maar zie, in De Standaard krijg je toch wel eens merkwaardige stukken te lezen. in. Eén ervan droeg de titel ' Ik werd gecanceld omdat ik de titel van de film ‘I am not your negro’ uitsprak in de les' .  Vreemd dat de eindredacteur daar niet ingreep, want dat is toch wel een héél lange titel, en één die bovendien het Engelse n-woord bevat. Op dat laatste zou De Cauter zeker opmerken dat niet 'neger' het n-woord is, maar wel n*****. Keurig met asteriskjes, want beeld je even in dat straks iemand in De Morgen zou schrijven dat De Standaard het (echte) n-woord zomaar afdrukt. Kort, wat blijkt? Lieven De Cauter kreeg willens nillens hetzelfde pak van de woke-broek: hij werd op zijn campus gecancelled, zi...

"University Challenge returns later in the year and I look forward to watching it with you. So it’s goodnight for me. Goodnight." Foto: BBC Na bijna 30 jaar nam presentator en journalist Jeremy Paxman afscheid op het einde van vorig seizoen afscheid van University Challenge , de 'longest running BBC quiz show'. Paxman, die eerder bekend maakte dat hij aan Parkinson leed ('voor het ogenblik met milde symptomen') besloot elke aflevering op dezelfde manier: 'It's good-bye from Durhan University' (het team van Durham wuift even), it's good by from Christ College (Christ College wuift even), and it's good-by from me, good-bye'. Geen bloemen, geen extatische speech over zijn gevoelens, geen anekdotes, geen BBC-staf die de presentator door een erehaag laat lopen zoals het Frank De Booser overkwam. De laatste aflevering was zoals alle andere. Understated was een commentaar die vaak te horen was over dit afscheid; ik vond het bijzonder emotionee...

In 1939 verscheen Hoe hoort het eigenlijk?  van Amy Groskamp-Ten Have, het beroemdste boek over etiquette. Maar alle boeken over dit onderwerp ten spijt, blijf ik met een probleem zitten. Neem nu de volgende, reële, casus.  Ik volg fotografielessen, en nu moest ik voor een opdracht enkele portretfoto's maken.  Om mondkapjes te vermijden, zocht ik mijn modellen buitenshuis, en ik vond enkele werkmannen aan de bibliotheek bereid om te poseren. Altijd leerrijk, hoor. Twee waren aan de praat, en toen ik vroeg of ik een foto mocht maken, kwam het gebruikelijke excuus: 'Neem hem maar, die plakt veel beter op de foto', en hij wees op een collega die wat verderop aan het werk was met kasseistenen te leggen. Nou goed, later misschien, eerst wou ik die twee, en nu blijkt dat het een West-Vlaming en een Gentenaar was, die, zo vertelde de Gentenaar, 'ondanks wat men vertelt, toch goed overeen kwamen'. De West-Vlaming was van Adinkerke, het Verre Westen, en laat mijn schoonvader...

  Zowat een jaar geleden kwamen wij aan op de luchthaven van Turijn, en we kregen daar meteen een thermoscan. Wat was er hier aan de hand? 's Avonds volgden wij het journaal; in het nabijgelegen Emilia-Romagna waren de eerste coronadoden gevallen. Maar ik wil het even niet hebben over het mooie, zonnige Turijn. Wel over een stukje van Marc Reynebeau (MC) over madammen die niet te veel complimenten moeten maken . Reynebeau vergelijkt een uitspraak van Bart De Wever met iets wat Anita Kanko, in een andere context, heeft gezegd. Dat Bart De Wever hyperbolen gebruikt, dat klopt wel, en ik was ook niet in de wolken van de tweet van de Grote Leider, zoals Kaaiman hem noemde. Maar toch: de redenering van columniste Janice Deul leunt wel degelijk aan bij waanzin - ze vond dat men toch beter een vertaler zoekt die  j ong, vrouw én unapologetically Black  is.  MR probeert de zaken nu om te draaien: de kritiek kan altijd misbruikt kan worden door een overzijde waar ‘...

Mijn hand op een witte achtergrond. Photoshop zegt me: 185 rood, 129 groen en 92 blauw (drie keer 255 is wit). In druktinten wordt dat: 23% cyaan, 50% magenta, 63% geel en 13% zwart. Oef. Van professor Geert Buelens mag ik het woord 'blank' blijven gebruiken, al houdt hij het bij wit: U zegt wit en niet blank. ‘Voor mij is dat een gepasseerd station. In Nederland zegt vrijwel iedereen wit. Ik maak dezelfde overweging als bij Zwarte Piet of Leopold II. Als dit mensen stoort en het kost mij in feite geen enkele moeite om mijn woordgebruik aan te passen, wat is het probleem dan?’ (De Standaard, 13 juni 2020). Als ik moeite moet doen om mijn woordgebruik aan te passen, dan mag ik mij blank blijven noemen, zo begrijp ik de professor.  Hoewel ik zijn redenering ook zou kunnen omkeren - als mij wit noemen mij stoort, zou hij daar dan rekening mee houden?  En ja, het stoort mij. Ik voel altijd een lichte irritatie opkomen wanneer sommige mensen het hebben over wit  terwijl ze ...

Foto: Wikipedia 'Wit' in de betekenis van 'blank', ik hou er niet van. Niet omdat het polariseert, en een beetje treiterig is ('jullie zeggen ook 'zwarte' of 'neger', dan zeg ik lekker 'wit'), maar omdat ik vind dat je aan de taal, die ons overgeleverd is, en die we nederig moeten aanvaarden met de betekenis die woorden nu eenmaal hebben, niet zomaar morrelt omdat je een statement wil maken. Daarom was ik op mijn hoede toen ik een interview las met Sabrine Ingabire. Zij heeft het uitsluitend over wit, en over zwarte identiteit. Ik was ook op mijn hoede toen ik boven het artikel las: journalist en activist . Vroeger had er iemand in De Standaard een column, en de auteur werd steevast omschreven als 'modeontwerpster en activiste'. Ik was het meestal niet eens met haar meningen, en haar columns konden mij ook niet al te zeer bekoren. Een modeontwerpster, daar kon ik mij vaag iets bij voorstellen, bij een 'activiste' al veel...

Een overheidsbedrijf - bpost - krijgt een nieuwe baas. De VRT heeft het over 'baas', elders lees ik 'CEO'. Geef mij maar 'baas', dat ouderwetse woord, mooier en duidelijker dat dat gedrocht 'coach'. Nu we toch over woorden bezig zijn... Het VRT-journaal legde de nieuwe topman van bpost een gemakkelijke vraag voor. Eerst ging het over 'digitalisering en andere maatschappelijke uitdagingen'. Het onvermijdelijke antwoord was die beruchte term uit het kaartspel 'We moeten daarop [digitalisering] inzetten'.Dan kwam er een kritische vraag: 'Kan dat met behoud van alle medewerkers?' Het antwoord onthutste me. 'Ik denk dat er heel veel uitdagingen zijn, niet alleen vanuit de digitalisering, maar dat er ook zeer veel opportuniteiten zijn. De strategie is dus ook duidelijk bepaald geweest door de Raad van Bestuur en binnen die strategie zijn er zeer veel mogelijkheden voor iedereen.' Veel woorden, geen antwoord, en was was ...

Wat is er niet in een tijdsspanne van één jaar veranderd? Onze oudste zoon was altijd fan van De Druivelaar. Het was zijn ochtendritueel: het blaadje van de kalender afscheuren, en de (maastal zeer) belegen mopjes lezen. Met Kerst of Nieuwjaar kreeg hij dan ook vaak een Druivelaar. Maar ziet, amper een jaar geleden startte een nieuw avontuur, ver van huis, en hij nam zijn Druivelaar 2019 mee. En nu wordt dat avontuur afgesloten, en ingeruild voor een nieuw avontuur, één dat weer van voor af aan begint, en dat nieuwe avontuur brengt een verhuizing met zich mee. Wat er aan die Merksemse muur hangt, is De Druivelaar 2019. De tijd is blijven stilstaan, die derde januari 2019, als we de heiligen Adelhard van Huise vieren, en Genoveva van Parijd, Bertildis en Florentius. Voor hen is de tijd nog veel meer blijven stilstaan, maar voor zoonlief is er wel degelijk iets veranderd. Wat is er allemaal niet gebeurd, dat laatste jaar!  All changed, changed utterly.

Accipere quam facere praestat iniuriam. Cicero Het is beter onrecht te ondergaan dan te begaan. Wat Cicero lang geleden optekende, is vandaag weer relevant. 's Lands bekendste politicus citeerde de tijdgenoot van Ceasar naar aanleiding van een onverkwikkelijke affaire. Of Bart De Wever dit citaat van Cicero hier terecht bovenhaalde, weet ik niet (in ons land hebben machtshebbers en projectontwikkelaars al té lang tegen elkaar aangeschurkt), maar het citaat deed - pijnlijk - een belletje rinkelen. In de zomer van 2016 waren we in New York. We bezochten er de Saint-Patrick's Cathedral, die wat moet opboksen tegen de wolkenkrabbers van Fifth Avenue. Ik zie dat mijn vrouw een kaarsje aansteekt. Ik vraag haar - een beetje plagend - voor wie ze dat doet. Het antwoord verraste mij, maar ik was nog meer verbaasd over wat ze verder zei. "Het is beter gekwetst te worden, dan te kwetsen." Het is beter om onrecht aangedaan te worden dan anderen onrecht aan te doen.

Vroeger, beste kinderen, was het niet beter, maar het was anders. Er was, vroeger, nog geen internet. Eén van mijn favoriete hobbies was af en toe een LP kopen, en alles wat je wist vond je op het schijfje vinyl, en op de hoes. Zo kon ik uren turen naar die hoezen. Wat een mooi formaat. Vierkant - Instagram , zegt men nu? - maar groot genoeg om een heus kunstwerkje te zijn. Enfin, soms toch. Je zag maar de foto die op de hoes terecht kwamen. Soms werd er stukje uitgeknipt - gecropt , inderdaad - maar dat wist je toen nog niet. En nu, vele jaren later, en een stukje wijzer geworden, zie ik dan de volledige foto. En dan zie ik, wel, het volledige plaatje. Nee, revolutionair is dit niet, maar toch. Ik weet nu iets meer. Twee voorbeelden om dit te illustreren. Links de hoes van A Love Supreme van John Coltrane, gedrukt op het altijd stevige karton van Impulse Records. Toen ik die hoes bekeek, weet ik waarom John Coltrane zo keek. Hij was zich ongetwijfeld bewust dat hij een his...

Het overzicht van de krantencommentaren, is het dàt wat onze opinies stuurt? De zielenroerselen van de Karel Verhoevens, de Bart Brinckmannen, de Bart Eeckhouts van ons medialandschap? Verhip, bijna was ik een vrouw vergeten ... en de Liesbeth Van Impes. Net op tijd goedgemaakt. Nee, de meer subtiele opiniemakers vind je in elk hoekje van de krant. Op plaatsen waar je het niet verwacht. Bijvoorbeeld in een uitgebreid onderschrift bij een aantal platenhoezen. "Vorig jaar stond er één vrouwelijke soloartiest in StuBru’s Tijdloze 100, bijgenaamd de Tietloze 100. In de Nederlandse Top 2000, schrijft NRC, is het aantal vrouwen tussen 1999 en 2018 gehalveerd. De top vijf van meest gestreamde artiesten op Spotify dit jaar is mannelijk. Muziek heeft een penis." Dat schreef Vicky Vanhoutte . Zij is mij onbekend. Dat geldt ook voor de NPR, de Amerikaanse National Public Radio, die de tien platen van 2018 oplijstte, en die Vicky Vanhoutte overneemt. Allemaal van vrouwen! En ik ken...

Altijd ben ik ergens. Soms valt me iets op, daar, ergens, eens. En dan wil ik erover schrijven. Jezus in Midtown New York 5 augustus 2018 “Fotografie is het herkennen, in een fractie van een seconde, van het belang van een gebeurtenis alsook het herkennen van de exacte organisatie van vormen die de gebeurtenis het beste uitdrukken.” Henri Cartier-Bresson (1908-2004) kon het weten; hij was immers de man die het had over ‘le moment décicif’, het beslissende moment, een dramatisch hoogtepunt, dat plaats vindt in deze ene, beslissende seconde waarin een foto genomen wordt. Of precieser; ergens tussen één dertigste en één duizendste van een seconde, afhankelijk van de instelling van de camera. Op 5 augustus liep ik met mijn gezin in in New York City. Tussen de hitte en de drukte van Midtown maanden ineens Jezus, en de tekst uit Mattheus 11:28, me aan om even te stoppen: Come to me all you that labor and are burdened, and I will give you rest. Het leek me toepasselijk voor Ne...

Altijd ben ik ergens. Soms valt me iets op, daar, ergens, eens. En dan wil ik er een verhaaltje over schrijven. Crew Collective and Café, 360 Rue St Jacques, Montreal April 2018 Montréal is een bruisende, hippe stad in een provincie – Québec – waar de tijd is blijven stilstaan. In tegenstelling tot het hinterland, waar dat vreemde Frans de belangrijkste lingua franca blijft, is Montréal een smeltkroes van Frans en Engels, en van nog een heleboel andere talen. Een bruisende stad als Montréal heeft natuurlijk ook hippe cafés, zoals Crew Collective and Café, gehuisvest in wat eens de Royal Bank of Canada wasJe kunt er een café allongé of macchiato bestellen, veganistische scones, een maple ham sandwich, of soepjes met oosterse kruiden. Alles duurzaam, dat spreekt. Crew Café Collective is monumentaal en druk, en ze beweren de beste koffie én de beste wifi te hebben van Vieux Montréal. Opeens valt mijn oog op een kanjer van een gedenkplaat: IN MEMORIAM Men of this bank w...

Het overkomt me steeds vaker - last van opgelopen lectuurachterstand. Er is zoveel te lezen, dat ik het niet meer de baas kan. Ik kan dus moeilijk de kranten wegdoen - stel dat ik iets interessants mis? Ik lees nu de krant van 13 oktober. Iets over Ry Cooder. Spionagechips. Trial by media. Veel over de verkiezingen die toen nog voor de deur stonden. Dat kan ik nu gerust overslaan. Dan Geert Noels . Ik deel zijn mening over kernenergie. "Stel dat we zouden zeggen dat er een technologie is die voldoende elektriciteit kan opwekken zonder CO2-uitstoot en het fossiele kan vervangen. De groene beweging zou zeggen: fantastisch. Tot je zegt: het is nucleair. (...) Desalniettemin wordt het dogmatisch uitgesloten. Dat is weinig rationeel. Als het dringendste probleem het klimaat is, moet je het nucleaire als een deel van de oplossing zien.’ Als ik het met iemand eens ben, zeg ik: "Slimme man!". Wat verder: Marleen Temmerman op emiraat. "Nog zoiets: staat op de gr...

„Twee dingen vervullen het gemoed met steeds nieuwe en steeds toenemende bewondering en ontzag, hoe vaker en intenser het nadenken zich erop toelegt: de sterrenhemel boven mij en de morele wet in mij.” Dankjewel Bart Stouten, om dit bekende citaat van Immanuel Kant (1) zomaar even in het rond te strooien op een woensdagochtend. Net na de krantencommentaren, dat kan tellen! En dan, de glimlach van Alphonse Daudet, die gelukkig was als zijn meisje uit Arles naar hem glimlachte. Laat die molen inderdaad maar draaien, en dan - ja, hoe kan het anders, op de muziek van Bizet: L'Arlésienne. (1) “Zwei Dinge erfüllen das Gemüt mit immer neuer und zunehmender Bewunderung und Ehrfurcht, je öfter und anhaltender sich das Nachdenken damit beschäftigt: Der bestirnte Himmel über mir, und das moralische Gesetz in mir” Immanuel Kant, Kritik der praktischen Vernunft, 1788

Hup, nog maar eens de loopschoenen aangetrokken. In mijn oortjes: de Hohe Messe - veel dichter bij God kan ik, op deze zonnige herfstdag, niet komen. Het was alweer een tijd geleden, en het lopen, wel, het liep echt niet lekker. Wat puffen, zware benen, en dan, ineens, een vriendengroet. Iemand roept iets naar mij vanuit een stilstaande auto, en het is nu net de man die mij acht jaar geleden aan het joggen bracht. Hij zocht destijds contact met mijn bedrijf voor zijn eerste midzomernachtrun; dat moet in 2010 geweest zijn. Zweden en midzomer, dat gaat net zo goed samen als gehaktballetjes en Ikea, en ik zag dat wel zitten. Ik ontwierp een loopshirt: Every Body on the Move. We stelden een loopgroepje samen, we mochten een Volvo aan de Blaarmeersen opstellen voor een groepsfoto, en we waren vertrokken. En we zijn blijven lopen, ook al kwam er later meer aandacht voor het fietsen, want de nieuwe fabrieksmanager, dat was in de eerste plaats een pedalenduwer, maar het belangrijkste was: ...

'Hr. Vekeman' op een foto van de lichting 1974-1975, ik zwaaide af in 1977. De kapsels en broekspijpen zijn symptomatisch voor de tijd. Ik zocht naar een foto van 'meneer Vekeman', en ik zag pas daarna op de eerste rij mijn ex-collega Patrick Van De Velde. Net als Vekeman veel te vroeg gestorven. Voor meer dan 160.000 leerkrachten startte vandaag, maandag 3 september, een nieuw schooljaar. Laat ik nu net een interview lezen met Dirk Van Damme, sinds 2008 diensthoofd van het Centre for Educational Research and Innovation van de OESO. Dirk Van Damme zegt interessante dingen, onder andere dat hij schrik heeft voor de politieke polarisering: "Iedere keer als ik iets zeg, vrees ik voor recuperatie door het ene of het andere kamp.’ Zo gaat dat als je een genuanceerde boodschap brengt, en zeker als je durft te zeggen dat je op zeker ogenblik naïef bent geweest in je overtuiging. Maar ik spitste mijn oren, of beter, ik las vooral aandachtig toen Dirk Van Damme het...

Bronnie Ware is een Australische verpleegster die in een ziekenhuis de stervenden bijstond tijdens de twaalf laatste maanden van hun leven. Wat deze stervende zielen haar vertelden, verwerkte ze in een blog, en dat werd later een boek: "The Top Five Regrets of the Dying". Door het succes van dat boek, zo vermoed ik, kan ze van haar hobby haar beroep maken, zodat ze nu waarschijnlijk nooit meer moet werken. En vandaag las ik een interview met Ronnie Leten ( "Eigenlijk zou iedereen tot zijn 75ste moeten werken" , De Standaard, 4 augustus 2018), een man 'met het bord voor zijn kop van een zakenman', die werken leuk vindt. Werken en werken is twee, denk ik dan - en ik vraag me af wat Ronnie Leten zou denken op zijn sterfbed. Van Bronnie Wares lijstje moest ik het laatste half jaar vooral denken aan 'Regret #2'. 1. I wish I'd had the courage to live a life true to myself, not the life others expected of me. "This was the most common...

Messi in 2016 (Foto zonder credits uit The Hindu.) Op de fiets bekijk je de stad anders dan vanuit een auto. Dat had ik al gemerkt. Een fietsstraat, zoals van de Tweebruggenstraat naar Het Zuid, is erg leuk, en dat de auto's voor jou moeten stoppen in de Lange Violettestraat is leuker dan dat jij als automobilist hier onverwacht voorrang moet afstaan. Laatst had ik een lunchafspraak in de stad. Het was mooi weer, dus nam ik de fiets, maar al aan de Dampoort merkte ik de eerste tekenen van naderend onheil. Mijn achterband hield het niet. Gelukkig was er vlakbij een fietszaak, één die zo uit de jaren 70 lijkt gestapt. Er hangt nog een miniposter van Miguel Indurain, die (de poster) in vergelijking met het interieur nog modern leek. Dossche Sport, heet de zaak, en 'Sport' wordt hier op zijn Frans uitgesproken. We zijn niet voor niets in Gent. Maar meteen herstellen zat er niet in, met het mooie weer had iedereen zijn fiets bovengehaald, en gemerkt dat er nog één en ande...